Christian Standaert 

Het hoogovenproces blijft een indrukwekkend, fascinerend en enigszins enigmatisch industrieel gebeuren. Na eeuwen van technologische verfijning is het nog steeds verantwoordelijk voor ongeveer zeventig procent van de wereldwijde staalproductie, ondanks zijn aanzienlijke CO2 voetafdruk.

In dit drieluik wordt het proces verbeeld als een allegorie: een alchemistische coniunctio tussen de god van de steenkool en de godin van het ijzererts. Beide figuren zijn getekend met de materie die zij belichamen. In het middenpaneel komen hun krachten samen in de hitte van de hoogoven: steenkool levert warmte en koolstof, terwijl het erts zijn zuurstof verliest en het ijzer vrijgeeft. Uit deze vereniging ontstaat ruwijzer, de grondstof waaruit staal wordt gemaakt.

Zo slaat het werk een brug tussen mythologische verbeelding en metallurgische werkelijkheid, en verwijst het tegelijk naar een persoonlijke fascinatie voor dit vakgebied, die uitmondde in een studie metallurgisch ingenieur en een levenslange loopbaan in de staalindustrie. 

Dit werk ontstond binnen een opdracht aan de academie MAAK in Knokke: “Maak een kunstwerk dat pas een geheel vormt als je er zelf deel van uitmaakt.”

Het werk is geïnspireerd op het Taschen-boek met de verzamelde tekeningen en schilderijen van Leonardo da Vinci en staat symbool voor mijn voortdurende zoektocht naar kennis. Zowel professioneel als in mijn vrije tijd verdiep ik me in boeken om te leren van experts. Tegelijk is het werk heel persoonlijk. Op de voorzijde vervangt mijn hand de opgestoken hand uit Leonardo da Vinci’s Johannes de Doper; op de achterzijde verschijnt mijn lichaam in een Vitruviaanse compositie. Wanneer het boek opengaat, ontvouwen zich vleugels, gebaseerd op Da Vinci’s ontwerpen voor vliegmachines. Pas wanneer ik zelf in het midden sta en mijn armen spreid, wordt het werk compleet.

Kennis geeft je vleugels om steeds hoger te vliegen!

Zo brengt het kunstwerk kennis, lichaam en verbeelding samen. Leren stelt ons in staat verder te reiken en nieuwe hoogten te bereiken. Die gedachte weerspiegelt ook mijn engagement voor onderwijs en kennisdeling: als gastprofessor aan de Universiteit Gent, als hoofd van ArcelorMittal University en als bedrijfsgids bij ArcelorMittal Gent.

Dit werk verbeeldt de massabalans van ruwijzerproductie in een hoogoven. 

Uit ongeveer 0,5 ton kolen en 1,5 ton ijzererts ontstaat één ton ruwijzer. De witte lijn markeert deze hoeveelheid. Het zwarte segment binnen dit kader verwijst naar het koolstofgehalte van ruwijzer, dat ongeveer 4,5 à 5% bedraagt. 

Het werk is opgebouwd uit de materialen die het zelf verbeeldt: cokeskolen en ijzererts, en legt daarmee een directe relatie tussen beeld en proces.

Dit werk bouwt verder op de massabalans van ruwijzer, maar legt de klemtoon op de CO₂-voetafdruk van de ruwijzerproductie, die een belangrijk aandeel heeft in de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen: voor elke ton ruwijzer komt er circa twee ton CO2 vrij.

De afdruk van een veiligheidsschoen benadrukt het industriële karakter van het proces en doorbreekt het kader, als verwijzing naar de impact op de omgeving. Tegelijk tonen enkel de noppen de effectieve contactpunten. Zo ontstaat een spanningsveld tussen schaal en efficiëntie: hoewel het proces sterk geoptimaliseerd is, leidt de wereldwijde productie van staal tot een aanzienlijke totale uitstoot. Tegelijk blijft staal onmisbaar voor de ontwikkeling van duurzame energie en infrastructuur en heeft het een lagere CO2-uitstoot dan alternatieve materialen.